Opgraving bij nieuwe woonwijk Park Vijfsluizen

Archeologen ontdekken bijzonder aarden bouwwerk

Aan de oostkant van Vlaardingen ligt een verrassend gebied, vol bomen en weelderig groen: Park Vijfsluizen. Dit terrein was jarenlang in gebruik als sportpark van Shell en heeft een rijke geschiedenis. Nu ontwikkelt Heijmans het tot een duurzame, autoluwe woonwijk. Met ca. 400 duurzame, toekomstbestendige woningen en appartementen.

Bij archeologisch onderzoek op het voormalige sportterrein hebben archeologen nu een bijzondere aarden wal ontdekt uit de tweede eeuw voor Chr. Niet eerder werd in Nederland uit deze periode een dergelijke constructie aangetroffen. De functie van de wal is nog een mysterie. Mogelijk gaat het om de restant van een dijkje. Het zou daarmee de oudste dijk van Nederland zijn. Het archeologisch onderzoek wordt in opdracht van Heijmans verricht door Vestigia en onder directievoering van de The Missing Link. Het onderzoek neemt nog enkele weken in beslag.

Foto: Vestigia

De kern van de constructie bestaat uit twee parallelle rijen van palen die op een afstand van een ruim een meter afstand van elkaar staan. Beide palenrijen zijn voorzien van een wand van vlechtwerk.  Tussen de palenrijen was klei opgeworpen. De archeologen konden de constructie over meer dan 20 meter lang volgen. Over de palenrijen was vervolgens weer grond opgeworpen. Daarmee moet het aarden bouwwerk een omvang gehad hebben van circa 1,5 tot 2,0 meter breed en minstens 0,5 m tot mogelijk meer dan 1,0 m hoog.

Vergelijkbare constructies zijn zover bekend in Nederland nog niet aangetroffen. Archeologen hebben dan ook nog niet goed kunnen vaststellen wat de functie van het bouwwerk is geweest. Mogelijk moest de aarden wal het water tegen houden, en gaat het zodoende om een dijkje. Met een datering in de tweede eeuw voor Chr. zou het dan gaan om het oudst bekende dijkje van Nederland. 

Vlaardingse waterbouwkunde

In Vlaardingen zijn al vaker oude waterbouwkundige werken aangetroffen uit het begin van de jaartelling. Boeren bouwden in de eerste eeuwen van onze jaartelling dammen en sluizen in kreken in de Maasdelta om zo het waterpeil in de kreken te reguleren. Deze kreken stonden in verbinding met de zee. Bij hoogwater kon het water tot diep het achterland in worden gestuwd. Een van die sluisjes is destijds geconserveerd en is in het Museum Vlaardingen te zien. Al eerder is geopperd dat er vermoedelijk ook dijken geweest moeten zijn om het achterland droog te houden. Tot op heden zijn ze echter nooit gevonden.  In Vlaardingen is wel in 1996 al een dam aangetroffen uit circa 175 voor Chr. De vondst van een eventueel dijkje uit mogelijk dezelfde periode zou zodoende goed passen in beeld van de waterbouwkunde in die periode. Nader onderzoek zal duidelijk moeten maken of het hier inderdaad om een dijkje gaat of dat het aardlichaam toch een andere functie heeft gehad.

Boerderijen

Het archeologisch onderzoek op het voormalige sportterrein Vijfsluizen in Vlaardingen is begin dit jaar gestart. Op het terrein zal de nieuwbouwwijk Park Vijfsluizen verrijzen. Nabij het aardlichaam liggen de resten van een boerderij uit eveneens de tweede eeuw voor Christus. Archeologen gaan de komende weken de boerderij nader blootleggen en onderzoeken. Opvallend is dat bij deze boerderij ook veel visresten zijn aangetroffen. Als het aardlichaam een dijkje is geweest, is het aannemelijk dat deze de boerderij moest beschermen tegen het water. In het plangebied zijn verder ook resten aangetroffen uit de Romeinse tijd en de Middeleeuwen. Bijzonder is de vondst van een boerderij uit de Romeinse tijd. De haard en een deel van de wandpalen is nog intact.


Foto: Vestigia